Sách tài nguyên TN & MT Việt Nam

MỨC ĐỘ TỔN THƯƠNG DO BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA CÁC NGÀNH, LĨNH VỰC KINH TẾ - XÃ HỘI VÙNG BẮC TRUNG BỘ

Tác giả: Hoàng Lưu Thu Thủy (Chủ biên), Mai Trọng Thông, Lưu Thế Anh, Tống Phúc Tuấn, Lê Thị Thu Hiền, Đỗ Thị Vân Hương, Phạm Thị Lý
Tình trạng: Còn hàng
Số trang: 350
Năm xuất bản: 2019
Kích thước: 16x24
Hình thức: Bìa cứng
Giá bìa: 175,000 VNĐ
Mua ấn phẩm

Giới thiệu

LỜI NÓI ĐẦU

Biến đổi khí hậu (BĐKH) là một thực tế. Các tác động của BĐKH trải rộng tại cả quy mô lục địa, quy mô khu vực và quy mô quốc gia. BĐKH đã gây ra những rủi ro nghiêm trọng cho các lĩnh vực kinh tế - xã hội (KT-XH) như: nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, du lịch, sức khỏe cộng đồng (SKCĐ),… Kết hợp với các lĩnh vực khác, BĐKH cũng có thể làm gia tăng các thách thức nghiêm trọng đến đói nghèo, chăm sóc y tế, bất bình đẳng trong phân phối nguồn lực, làm giảm khả năng phục hồi về mặt sinh thái và tạo ra sự bất ổn định về năng lượng. Biểu hiện của BĐKH ở Việt Nam trong thời gian qua cũng như được dự báo trong tương lai là trầm trọng, gây rủi ro lớn cho Việt Nam cả trên phương diện về điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên lẫn phát triển KT-XH, đời sống, sức khỏe của người dân. Đánh giá tác động của BĐKH trong giai đoạn hiện nay các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý cũng mới dừng lại ở việc đánh giá những tổn thất về vật chất và những chấn động về tâm lý qua các rủi ro thiên tai, thời tiết và những hậu quả của nó.

Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) và Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) đã chỉ ra rằng các rủi ro do BĐKH mới chỉ phản ánh được về mức độ hứng chịu của người dân và các ngành kinh tế, chưa phản ánh được tính nhạy cảm, khả năng phục hồi và mức độ thích ứng với tác động của BĐKH. Lĩnh vực đánh giá nguy cơ tổn thương (NCTT) ra đời để giải quyết nhu cầu định lượng hóa cách thức các cộng đồng sẽ thích ứng với những thay đổi điều kiện môi trường. Đánh giá NCTT có ý nghĩa quan trọng bởi vì nó là một trong những căn cứ hết sức cần thiết để xây dựng chính sách và các kế hoạch thích ứng cho các nhóm và các khu vực dễ bị tổn thương cụ thể đồng thời nó cũng là căn cứ để thiết lập các cơ chế phản hồi nhằm giảm rủi ro của BĐKH. Tuy nhiên, lĩnh vực đánh giá mức độ tổn thương (MĐTT) là một lĩnh vực mới cả về phương diện phương pháp luận cũng như ứng dụng trong thực tiễn, đặc biệt là đối với nước ta. Vì vậy, Chương trình Khoa học và Công nghệ phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với Biến đổi khí hậu KHCN-BĐKH 11/15 đã giao cho Viện Địa lý, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam thực hiện đề tài “Đánh giá mức độ tổn thương của các ngành/lĩnh vực kinh tế - xã hội do tác động của biến đổi khí hậu tại vùng Bắc Trung Bộ (thí điểm cho tỉnh Hà Tĩnh)”, mã số: BĐKH-24 trong thời gian 3 năm (2013-2015).

Đề tài đã đặt mục tiêu chính là đánh giá tính dễ bị tổn thương (TDBTT) do BĐKH và thiên tai bằng phương pháp đánh giá tổn thương dựa vào chỉ số do OECD đề xuất vào năm 2003 và được khuyến nghị áp dụng phù hợp để đánh giá TDBTT do BĐKH đối với các vùng ven biển. Bản chất vật lý của phương pháp này là: MĐTT của một đối tượng/các ngành/lĩnh vực nào đó là một hàm số phụ thuộc vào các biến: mức độ phơi nhiễm (MĐPN), mức độ nhạy cảm (MĐNC) và năng lực thích ứng (NLTƯ) của đối tượng đó trước tác động của BĐKH. MĐTT là giá trị tổng hợp các giá trị của các biến thành phần, trong đó các giá trị của các biến thành phần được lượng hóa theo các công thức toán học cụ thể. Kết quả đánh giá MĐTT sẽ là cơ sở khoa học đúng đắn và phù hợp để đề xuất các giải pháp giảm thiểu quy mô tổn thương và tăng cường khả năng thích ứng với BĐKH phục vụ phát triển bền vững KT-XH của vùng nghiên cứu.

Chương trình Khoa học và Công nghệ phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với Biến đổi khí hậu KHCN-BĐKH 11/15 đã giao cho Viện Địa lý, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam thực hiện đề tài “Đánh giá mức độ tổn thương của các ngành/lĩnh vực kinh tế - xã hội do tác động của Biến đổi khí hậu tại vùng Bắc Trung Bộ (thí điểm cho tỉnh Hà Tĩnh)”, mã số: BĐKH-24 trong thời gian 3 năm (2013-2015).

Đề tài đã đặt mục tiêu chính là đánh giá TDBTT do BĐKH và thiên tai bằng phương pháp đánh giá tổn thương dựa vào chỉ số do OECD đề xuất vào năm 2003 và được khuyến nghị áp dụng phù hợp để đánh giá TDBTT do BĐKH đối với các vùng ven biển. Bản chất vật lý của phương pháp này là: MĐTT của một đối tượng/các ngành/lĩnh vực nào đó là một hàm số phụ thuộc vào các biến: MĐPN, MĐNC và NLTƯ của đối tượng đó trước tác động của BĐKH. MĐTT là giá trị tổng hợp các giá trị của các biến thành phần, trong đó các giá trị của các biến thành phần được lượng hóa theo các công thức toán học cụ thể.

Kết quả đánh giá MĐTT sẽ là cơ sở khoa học đúng đắn và phù hợp để đề xuất các giải pháp giảm thiểu quy mô tổn thương và tăng cường khả năng thích ứng với BĐKH phục vụ phát triển bền vững KT-XH của vùng nghiên cứu.

Cuốn sách chuyên khảo “Mức độ tổn thương do Biến đổi khí hậu của các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội vùng Bắc Trung Bộ” được biên soạn dựa trên các kết quả nghiên cứu của đề tài thông qua 86 chuyên đề do tập thể các nhà khoa học của Viện Địa lý và nhiều cơ quan phối hợp khác thực hiện.

Tập thể tác giả xin chân thành cám ơn Ban Chủ nhiệm chương trình KHCN-BĐKH 11/15, Ban lãnh đạo Viện Địa lý, Nhà xuất bản Khoa học tự nhiên và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đã giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để cuốn chuyên khảo này có thể được xuất bản.

Chủ nhật, Ngày 12 tháng 7 năm 2020
05:44:09 PM